Điều trị gãy Rolando với nắn hở và cố định bằng nẹp nhỏ chữ Y tại BV CTCH – PTTH Huế.

Share!

Điều trị gãy Rolando với nắn hở và cố định bằng nẹp nhỏ chữ Y tại BV CTCH – PTTH Huế.

Gãy Rolando là loại gãy  nội khớp của khớp bàn I – cổ tay , đây là loại gãy thường để lại hậu quả hư khớp và mất chức năng trầm trọng ngón cái, về điều trị vẫn còn nhiều lựa chọn và chưa thật sự thống nhất giữa các tác giả.

Tại BV CTCH – PTTH Huế         đã phẫu thuật 2 trường hợp với nắn hở và cố định bằng nẹp nhỏ chữ Y, kết quả bước đầu khá tốt về chức năng.

Vấn đề nắn hở và cố định bằng nẹp nhỏ bên trong có nhiều thuận lợi, để tập vận động sớm trả lại chức năng ngón cái, trên cơ sở đó, hiện tương yếu cơ hoặc hư mặt khớp có thể được ngăn chặn, phẫu thuật đòi hỏi độ chính xác cao.

Chức năng ngón cái rất quan trọng đối với chức năng bàn tay, chiếm 40% chức năng khớp thang – bàn 1được xác định là diện khớp 2 mặt lồi lõm cho phép khớp cử động với biên độ rộng. Loại gãy nội khớp này liên quan đến xương bàn 1, nếu nắn còn di lệch hoặc bán trật khớp có thể gây mất vận động, đặc biệt động tác đối chiếu ngón cái. Rolando(1910) là người đầu tiên mô tả gãy nội khớp hình chữ Y này, do đó loại gãy này mang tên ông. Hiện nay gãy chữ Y hay T cũng được xếp loại gãy Rolando, cơ chế chấn thương thường do ngã chống tay tư thế gấp xương bàn 1, gân dạng ngón cái kéo mảnh vỡ ngoài lên trên và ra ngoài trong khi mảnh vỡ gãy trong vẫn nằm yên do dây chằng chéo sau trong.

Các phương pháp điều trị có thể nắn kín và bó bột, nắn kín và dùng đinh kirschner, nắn hở và cố định trong với vis, nẹp T,L,Y.

Rolando cho rằng tiên lượng xấu đối với phương pháp bảo tồn nắn kéo và bó bột.

Hiện nay có tác giả chọn cố định ngoài và ghép xương, gần đây nội soi với kỹ thuật phục hồi mặt khớp được mô tả. Sự lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc mức độ thương tổn, cũng như độ di lệch. Khi gãy quá nhiều mảnh vụn thì nên kéo với cố định ngoài, cố định nẹp bên trong thường đủ chắc cho phép vận động sớm, phục hồi chức năng ngón cái.

Hai bệnh nhân được phẫu thuật tại BV CTCH-PTTH Huế:

  1. Bệnh nhân Nguyễn Xuân L…, 59 tuổi ở Đông Hà, Quảng Trị. Vào viện 15/09/2019 được phẫu thuật với nẹp chữ Y, chỉ thép.

 Ảnh trước mổ

Ảnh sau mổ

2 Bệnh nhân Nguyễn Thế A.., 36 tuổi ở Đồng Hới, Quảng Bình, vào viện 9/10/2019 được phẫu thuật với nẹp chữ Y.

 Ảnh trước mổ

Ảnh sau mổ

Kỹ thuật mổ được mô tả bởi Foster và Hastings, sau mổ đạt nẹp dạng ngón cái 4-6 tuần, sau 3 tháng tập vận động mạnh về đánh giá kết quả trên Xquang theo Littler

-Độ I : Không thay đổi mặt khớp

-Độ II: Có chồi xương ≤ 2mm

-Độ III: Có chồi xương > 2mm

-Độ IV: Mặt khớp còn di lệch

Đánh giá kết quả vận động theo Gingrass

-Tuyệt vời: dạng trên 45º, gấp >100º

– Tôt         : dạng trên 45º, gấp 60 – 100º

-Trung bình :dạng 30-40º gấp >80º

-Xấu          : dạng < 30º, gấp <80º

Theo Rolando, mục đích điều trị là bảo tồn mặt khớp tốt nhất có thể, cố định vững để vận động sớm, ngăn ngừa teo cơ, hư khớp, Fyfe và Mason cho rằng bất động bằng nẹp vít vững hơn dùng đinh Kirschner.

Với 2 bệnh nhân gãy Rolando được mổ đã có tiên lượng tốt về lầm sàng, cả 2 bệnh nhân được theo dõi sau 1 tháng đã hết đau., cử động được ngón cái với biên độ trung bình, nghiên cứu cần có thời gian theo dõi dài hơn và với số lượng bệnh nhân lớn hơn.

Hình ảnh về vận động sau 1tháng

Bệnh nhân Nguyễn Xuân L

và bệnh nhân Nguyễn Thế A

Add Comment